Predyspozycje zawodowe to zespół cech psychicznych, fizycznych i intelektualnych, które sprawiają, że dana osoba ma naturalne zdolności lub skłonności do wykonywania określonego rodzaju pracy.
Innymi słowy – to to, do czego jesteś stworzony lub co przychodzi Ci z łatwością, a więc czynniki, które wpływają na wybór zawodu i sukces zawodowy.
Według amerykańskiego naukowca Johna Hollanda do poszczególnych zawodów predysponuje ludzi własna osobowość oraz wiele czynników wywodzących się z ich otoczenia. Wybór zawodu jest formą połączenia osobistych preferencji z perspektywami, jakie stwarza rynek pracy. Holland wyróżnia sześć dominujących typów preferencji zawodowych i sześć odpowiadających im środowisk pracy. Typy mieszane powstają z kombinacji typów dominujących, takich jak preferencje realistyczne, badawcze, artystyczne, społeczne, przedsiębiorcze i konwencjonalne. W oparciu o ten model powstał Kwestionariusz WOPZ (Wieloaspektowa Ocena Preferencji Zawodowych). Opisuje on typy preferencji zawodowych w postaci sześciokąta. Na przykład preferencje realistyczne i badawcze wykazują większe wzajemne podobieństwo niż preferencje realistyczne i artystyczne.
Każdy człowiek posiada cechy każdego typu, występujące hierarchicznie, w malejącym natężeniu. Na przykład ktoś może posiadać wiele cech wspólnych z typem preferencji społecznych, w średnim stopniu odpowiadać typowi preferencji przedsiębiorczych oraz w niewielkim stopniu przypominać pozostałe typy. Wszystkie typy są integralną częścią osobowości człowieka, jednak znajomość typu dominującego będzie bardzo pomocna w określaniu drogi zawodowej, ponieważ umożliwi wybór zgodny z własnymi potrzebami.
Pamiętaj:
Ludzie poszukują takiego środowiska pracy, które umożliwia im realizację własnych umiejętności, wyrażanie postaw, wartości, cech charakteru, preferowanych ról oraz będzie zgodne z ich spostrzeganiem samego siebie. Jeśli poszukiwanie środowiska nie kończy się powodzeniem, jednostka odczuwa konflikt, frustrację, ma niskie osiągnięcia i niski poziom satysfakcji z pracy. Sytuacja taka ma miejsce, gdy na przykład osoba o typie społecznym zmuszona jest pracować w środowisku realistycznym.
Według Hollanda, największe zadowolenie i sukces zawodowy osiąga się wtedy, gdy środowisko pracy odpowiada typowi osobowości.
Na przykład, osoba o typie realistycznym lepiej czuje się w warsztacie niż w biurze, a osoba o typie artystycznym będzie nieszczęśliwa w monotonnej, rutynowej pracy biurowej.
opracowanie: Monika Znamierowska
Jeżeli chcesz poznać swoje predyspozycje i preferencje zawodowe zapraszamy do Biura Karier na spotkanie z doradcą zawodowym!
